پلیتیک بایدن برای ماندن در بغداد/ گزارش «روزان» از جنجال جدید بر سر خروج نظامیان آمریکایی از عراق

 گروه دیپلماسی: با نزدیک شدن به زمان سفر رسمی مصطفی الکاظمی به واشنگتن در امروز –دوشنبه- برای حضور در چهارمین و آخرین دور از مذاکرات استراتژیک میان آمریکا و عراق، موضوع زمانبندی برای خروج نظامیان آمریکایی به موضوعی مهم و قابل توجه برای رسانه‌ها، ناظران سیاسی و جریان‌های مختلف عراقی تبدیل شده است. در روزهای گذشته فواد حسین، وزیر امور خارجه عراق از طراحی زمان‌بندی ویژه برای خروج نظامیان آمریکایی از عراق خبر داده بود اما ظاهرا صورت مسئله با آنچه که در عرصه واقعی به وقوع خواهد پیوست، متفاوت بوده و به نظر می‌رسد تنها نوعی تغییر عنوان و آرایش نظامیان در عراق صورت می‌گیرد و نه یک تغییر کلان. اکنون همین مسئله در سطحی گسترده سفر چند روزه مصطفی الکاظمی به آمریکا را تحت الشعاع قرار داده است.

محورهای توافق بغداد واشنگتن در آخرین دور گفتگوهای استراتژیک

در آستانه سفر الکاظمی به واشنگتن، وزارت امور خارجه آمریکا محورهای توافق استراتژیک با عراق شامل حمایت خود از این کشور در چندین بخش را منتشر کرد. به گزارش میدل ایست نیوز، وزارت امور خارجه آمریکا شنبه تصریح کرد که نشست کمیته عالی هماهنگی بین عراق و آمریکا در واشنگتن بر گسترش حمایت‌های آمریکا از عراق تاکید داشته است. وزارت امور خارجه آمریکا در بیانیه‌ای به بارزترین محورهای این توافق پرداخت:

بهداشت عمومی و بیماری

آمریکا از طریق برنامه کواکس، ۵۰۰ هزار دوز واکسن کرونای فایزر به عراق اهدا خواهد کرد. وزارت خارجه آمریکا، ۸۰۰ هزار دلار آمریکا برای تقویت اقدامات بهداشتی با هدف جلوگیری از سوء استفاده از نمونه‌های بیولوژیکی و تجهیزات پزشکی در اختیار عراق می‌گذارد. آمریکا همچنان از تلاش‌ها برای پیشگیری از ویروس کرونا از طریق آگاهی بخشی به جامعه، قبول واکسن کرونا، تداوم خدمات مراقبت بهداشتی اولیه و تامین بهداشت روانی و حمایت روانی و اجتماعی حمایت می‌کند.

امور بشردوستانه

آمریکا از ارائه کمک ۱۵۵ میلیون دلاری به عنوان کمک‌های بشردوستانه اضافی برای تامین سرپناه، مراقبت بهداشتی، غذا، آب و خدمات نظافت در سراسر عراق خبر داد. این کمک همچنین به آوارگان عراقی برای دریافت مدارک شناسایی و خدمات حقوقی کمک می‌کند و موجب بهبود وضعیت مراکز درمانی می‌شود و امکان دستیابی به آموزش و فرصت‌های شغلی را بیشتر می‌کند.

انرژی پاک و تغییرات آب و هوایی

آمریکا در زمینه انرژی‌های تجدید پذیر و سازگاری با آب و هوا، کمک فنی ارائه می‌کند.

آمریکا اقدام فعلی عراق در ارائه کمک محدود ملی به موجب توافقنامه پاریس وابسته به توافقنامه سازمان ملل در چارچوب تغییرات آب و هوایی را ستایش کرد.

آمریکا با عراق در زمینه تقویت توانایی مدیریت سازگاری با آب و هوا و کاهش آثار آن و جلوگیری از سوزاندن گاز، توسعه طرح‌های انرژی تجدید پذیر و پاک، رواج دادن حفظ آب‌ها و حمایت از حفاظت گیاهان و حیوانات محلی در عراق همکاری می‌کند.

ایالات متحده آمریکا، عراق را به مشارکت در طرح نوآوری کشاورزی برای آب وهوا تشویق کرد.

همکاری اقتصادی

عراق و آمریکا راه‌های بهبود پروژه‌های حیاتی انرژی با شرکت‌های آمریکایی و تسهیل تجارت در زمینه محصولات کشاورزی آمریکا را بررسی کردند.

ایالات متحده آماده است تا با کمک آژانس توسعه بین‌المللی آمریکا و برنامه احتمالی جدید وزارت خارجه متمرکز بر شفافیت مالی، به عراق در اجرای مقاله سفید در مورد اصلاحات اقتصادی کمک کند.

شرکت بین‌المللی توسعه مالی ایالات متحده همچنان در یادداشت تفاهم با عراق مشارکت دارد و قصد دارد تا ۱ میلیارد دلار برای تقویت فعالیت بخش خصوصی سرمایه گذاری کند که برای عراقی‌ها شغل و فرصت ایجاد می‌کند.

حقوق بشر و انتخابات

دو هیئت در مورد چگونگی حمایت ایالات متحده از دولت عراق به بهترین روش برای محافظت از معترضین، فعالان و زنان در زندگی عمومی و روزنامه نگاران و پیگیری بازپرسی قضایی در مورد جنایات خشن علیه این گروه‌ها بحث کردند. ایالات متحده اخیراً ۹.۷ میلیون دلار به هیئت سازمان ملل متحد برای کمک به عراق (یونامی) برای کمک فنی مربوط به انتخابات اعطا کرده است. ایالات متحده برنامه‌های مربوط به تأمین حداکثر ۵/۲ میلیون دلار اضافی را برای تیم نظارت بر انتخابات وابسته به هیئت یونامی را که در انتظار بررسی در کنگره است، بررسی کرد.

آموزش عالی، علوم و فرهنگ

ایالات متحده از سال ۲۰۱۷، ۱۷.۵ میلیون دلار برای حمایت از موسسات آموزش عالی غیر دولتی و غیرانتفاعی در عراق کمک کرده است.

ایالات متحده، عراق و موسسه اسمیتسونیان تصمیم به گسترش و تمدید پروژه نجات نمرود گرفتند.

ایالات متحده از پروژه‌های حفاظت از آثار باستانی در بابل، موصل، اربیل و سایر مکانهای در معرض خطر حمایت می‌کند.

ایالات متحده ابتکار جدید موزه مجازی را با همکاری شورای دولتی آثار باستانی و میراث تحت عنوان گنجینه‌های بین‌النهرین آغاز می‌کند که میراث فرهنگی غنی عراق را از طریق اینترنت در دسترس میلیون ها نفر می‌گذارد.

ایالات متحده ۱.۲ میلیون دلار به ابتکار عمل دانشگاه‌ها در شهرهای آزاد شده از دست داعش که به بهبود وضعیت دانشگاه‌های نابود شده توسط داعش در نینوا می‌پردازد، اختصاص می‌دهد.

تاکید الکاظمی بر بی‌نیازی به نظامیان آمریکایی

با وجود مفاد توافقنامه استراتژیک اعلام شده از سوی وزارت خارجه آمریکا، طی چند روز گذشته سطحی قابل توجه از انتقادات نسبت به باقی ماندن نظامیان آمریکایی در عراق مطرح شده و دولت مرکزی به شدت تحت فشار قرار گرفته است. متعاقب این فشارها شاهد هستیم که مصطفی الکاظمی، نخست وزیر عراق دیروز –یکشنبه- اعلام کرد، سفر وی به ایالات متحده آمریکا در چارچوب تلاش‌ها برای تحکیم روابط نزدیک با واشنگتن بر اساس مبانی احترام متقابل و همکاری‌های دو جانبه در زمینه‌های مختلف انجام می‌گیرد. به گزارش شبکه سومریه نیوز، مصطفی الکاظمی، نخست وزیر عراق کمی پیش از سفر رسمی خود به آمریکا در راس یک هیئت دولتی در بیانیه‌ای اعلام کرد، این سفر بیانگر تلاش‌ها در جریان جلسات گفت‌وگوی استراتژیک برای تنظیم روابط امنیتی میان دو کشور براساس منافع ملی عراق است.

وی همچنین پیش از این سفر در مصاحبه با خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت، کشورش دیگر نیازی به حضور نظامیان آمریکایی برای مقابله با داعش ندارد اما چارچوب زمانی رسمی برای استقرار مجدد آنها به نتایج مذاکرات با مسؤولان آمریکایی منوط خواهد بود که قراراست هفته جاری انجام شود. نخست وزیر عراق تاکید می‌کند، عراق همچنان خواستار آموزش و کمک برای جمع آوری اطلاعات نظامی از سوی آمریکاست. هیچ نیازی به ادامه حضور نیروهای خارجی در خاک عراق وجود ندارد اما موعد نهایی برای خروج نظامیان آمریکایی هنوز اعلام نشده است.

تغییر نقش با ماسک خروج از عراق

بازنمایی سفر الکاظمی به عنوان پایان حضور نظامیان آمریکایی را بیشتر می‌توان در قالب یک بازی سیاسی مورد ارزیابی قرار داد. به نوشته روزنامه نیویورک تایمز کاظمی به واشنگتن می‌رود تا از رئیس‌جمهور آمریکا بخواهد که تمامی نیروهای رزمی این کشور را از عراق خارج سازد و در رسانه‌های عراقی چنین گفته شده که این سفر قرار است «به حضور نیروهای رزمی آمریکا در عراق پایان دهد.»

نیویورک تایمز در ادامه به نقل از مقامات آمریکایی در وزارت دفاع این کشور (پنتاگون) و مقامات دیگر که نامی از آن‌ها نبرده، نوشته است که به نظر می‌رسد آمریکا با درخواست نخست‌وزیر عراق برای تعیین موعد خروج نیروهای رزمی‌اش از آمریکا موافقت کند، اما قرار نیست حتی یکی از ۲۵۰۰ سرباز آمریکایی حاضر در عراق نیز این کشور را ترک کند و صرفا نقش و نوع کارکرد آن‌ها بازتعریف خواهد شد و نیروهای آمریکایی با عناوین دیگری در عراق باقی خواهند ماند.

این روزنامه در ادامه مدعی شد که مصطفی الکاظمی صرفا یک «دستاورد سیاسی» از واشنگتن دریافت می‌کند تا با استفاده از آن گروههای ضد آمریکایی در عراق را راضی نگه دارد و همزمان حضور نظامی آمریکا در عراق نیز باقی بماند و اینگونه به نظر می‌رسد توافقی که قرار است فردا صورت گیرد، تازه‌ترین تلاش دیپلماتیک نخست‌وزیر عراق برای ایجاد توازن میان دو طیف مخالفان و موافقان حضور آمریکا در عراق باشد.

طبق این گزارش، دولت بایدن با بحران نقش‌آفرینی در عراق روبه‌رو شده و نمی‌داند در کشوری که ۱۸ سال پیش به دست نظامیان آمریکایی اشغال شد و اکنون به دست «نیروهای وفادار به ایران» افتاده است و نظام سیاسی ناکارآمدی دارد، چه کار کند.