«همسایه‌ها»ی احمد محمود؛ کتاب ممنوعی که همچنان می‌فروشد!

«همسایه‌ها»ی احمد محمود؛ کتاب ممنوعی که همچنان می‌فروشد!

15 مرداد 1397 8:7

«همسایه‌ها»ی احمد محمود همچنان یکی از کتاب‌های ممنوع است که نسخه اُفستش در خیابان و بساط دست‌فروشی‌ها به راحتی در دسترس است. پسر نویسنده نسبت به این موضوع اعتراض دارد و می‌گوید چطور نمی‌توانند جلو چاپ غیرقانونی کتاب را بگیرند؟ این موضوع مایه تأسف است.

«همسایه‌ها» رمان معروف احمد محمود یکی از کتاب‌هایی است که همواره در «لیست‌های پیشنهاد کتاب برای خواندن» قرار دارد، اما سال‌هاست مجوز چاپ ندارد و فقط نسخه‌های افستش در بساط دست‌فروشی‌های کنار خیابان انقلاب پیدا می‌شود. حتی برخی کتاب‌فروش‌ها به افرادی که دنبال کتاب هستند می‌گویند می‌توانند نسخه افستش را از دست‌فروشی‌های کنار خیابان بخرند.

بابک اعطا - فرزند احمد محمود - درباره وضعیت چاپ کتاب‌های این نویسنده به ایسنا می‌گوید: آن زمانی که بابا بود با انتشارات معین کار می‌کرد و الان هم ما با همین انتشارات کار می‌کنیم. به جز «همسایه‌ها» که برای انتشارات امیرکبیر و ممنوع است بقیه کتاب‌ها چاپ می‌شود اما نمی‌دانم چاپ چندم هستند.

او درباره این‌که آیا  پیگیر رفع ممنوعیت از این کتاب نبوده‌اند و درخواستی برای رفع ممنوعیت آن نداشته‌اند، اظهار می‌کند: پیگیر بوده‌ایم اما جواب خاصی به ما نمی‌دهند. اگر جوابی هم بدهند این‌طور نیست که بتوان آن را منتقل کرد. البته این موضوع برای خیلی وقت پیش بوده و  مدت‌هاست اقدام خاصی برای آن نکرده‌ایم زیرا ناامید بودیم و ناامید شده‌ایم. نمی‌دانم چه بگویم.

فرزند احمد محمود در ادامه با  انتقاد از چاپ غیرقانونی کتاب «همسایه‌ها» بیان می‌کند: چاپ این کتاب عملا ممنوع است، اما چاپ غیرقانونی فراوان دارد. الان بروید خیابان انقلاب روبه‌روی دانشگاه، هرچند تا از کتاب را که بخواهید، می‌توانید بخرید. چطور نمی‌توانند جلو چاپ‌های غیرقانونی را بگیرند؟ مایه تأسف است که به این‌ اندازه چاپ غیرقانونی می‌شود اما کسی نیست جلو آن را بگیرد. مایه تعجب من است. چطور نمی‌توانند جایی را که کتاب چاپ می‌شود پیدا کنند؟  عملا کاری صورت نمی‌گیرد و کتاب به صورت غیرقانونی چاپ می‌شود و جلو دانشگاه تهران پر است.

او می‌افزاید: چاپ غیرقانونی کتاب به ما لطمه می‌زند یعنی عده‌ای هستند که با چاپ کتاب سود می‌برند. کتاب مدام چاپ شده و  فروش می‌رود و عده‌ای سود می‌کنند.  

رمان «همسایه‌ها» داستان جوانی به نام خالد را پیش از کودتای 28 مرداد و دوران نهضت ملی شدن نفت در شهر اهواز روایت می‌کند. «خالد» همچنان که رمان پیش می‌رود از نوجوانی بی‌تجربه به فردی سیاسی تبدیل می‌شود. در این میان عشقش به دختر «سیه‌چشم» او را در تنگنای انتخاب میان عشق و وظیفه می‌گذارد و عاقبت از زندان سر درمی‌آورد.

در اطلاعاتی که درباره رمان «همسایه‌ها» ثبت شده آمده است: احمد محمود نگارش این رمان را از سال 1342 آغاز  کرد و آن را در بهار 1345 به پایان رساند. او به دلیل مهیا نبودن شرایط انتشار رمان، بخش‌هایی را در برخی نشریات  مانند فردوسی و جُنگ جنوب منتشر کرد. با این‌ همه تا سال 1353 موفق به چاپ رمانش نشد. کتاب به طور کامل بار اول در سال 1353 توسط موسسه انتشارات امیرکبیر تهران چاپ شد و پس از انتشار با اقبال عمومی مواجه شد که البته پس از گرفتار شدن در دستگاه سانسور و توقیف آن به دلایل سیاسی، تا 1357 اجازه چاپ مجدد نیافت. در بحبوحه انقلاب اسلامی ایران در سال 1357  و با توجه به نبود نظارت بر نشر و ضعیف شدن دستگاه سانسور، کتاب مجددا در انتشارات امیرکبیر در تیراژی وسیع منتشر شد. (در مورد تیراژ کتاب پس از سال 1357 اختلاف‌نظر وجود دارد. احمد محمود در مصاحبه‌ای با مجله چیستا که در سال 1381 منتشر شد این رقم را 250 هزار نسخه دانسته که 100 هزارتای آن را انتشارات امیرکبیر منتشر کرده‌ است و او بابتش حق‌التألیف گرفته و مابقی به صورت زیرزمینی و قاچاق منتشر شده بود. محمد بهارلو  این رقم را 150 هزار نسخه دانسته است. محمدرضا جعفری فرزند عبدالرحیم جعفری مؤسس انتشارات امیرکبیر نیز در مصاحبه‌ای این تیراژ را بیش از 50 هزار نسخه اعلام کرده است)  تجدید چاپ کتاب تا سال 1359 ادامه داشت اما پس از تشکیل وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی طی بخش‌نامه‌ای که نام «همسایه‌ها» هم در آن ذکر شده بود، مستهجن خوانده شد و بار دیگر از چاپش جلوگیری کردند. روند توقیف و چاپ غیرمجاز این کتاب تا کنون ادامه داشته است.

shareاشتراک گذاری

نظرات شما