گزارش «روزان» از شگفتی‌سازی صدر در انتخابات پارلمانی عراق / مسیر دشوار ایجاد دولت تکنوکرات

گزارش «روزان» از شگفتی‌سازی صدر در انتخابات پارلمانی عراق / مسیر دشوار ایجاد دولت تکنوکرات

31 اردیبهشت 1397 16:33

  با اعلام نتایج نهایی در انتخابات عراق، هیچ ائتلافی نتوانست اکثریت مطلق یعنی 50 به علاوه 1 را کسب کند؛ در نتیجه با توجه به سطوح اختلاف میان جناح‌های سیاسی عراقی، بسیار بعید به‌نظر می‌رسد که به آسانی ائتلاف برای تشکیل دولت جدید اتفاق بیفتد اما در این میان، باید صدر را شگفتی‌ساز و ستاره انتخابات اخیر دانست.

 

گروه دیپلماسی: اعلام نتایج نهایی انتخابات کشور عراق آغازگر دورانی جدید از حیات سیاسی در این کشور است. از یک سو، برخلاف دوره‌های گذشته پس از سال 2003 مشارکت مردم به پایین‌ترین حد ممکن یعنی به حدود 44 درصد رسید. از سوی دیگر، بر خلاف تحلیل تمامی ناظران ائتلاف السائرون به رهبری مقتدی صدر رهبر سیاسی- مذهبی جوان شیعیان موفق شد، بیشترین کرسی‌ها را در پارلمان کسب کند. این دو رویداد، بدون تردید روزهای سختی را برای آینده سیاسی عراق رقم زد. بدین معنا که هیچ ائتلافی نتوانست اکثریت مطلق یعنی 50 به علاوه 1 را کسب کند؛ در نتیجه با توجه به سطوح اختلاف میان جناح‌های سیاسی عراقی، بسیار بعید به‌نظر می‌رسد که به آسانی ائتلاف برای تشکیل دولت جدید اتفاق بیفتد. با تمام این اوصاف می‌توان صدر را شگفتی‌ساز و ستاره انتخابات اخیر دانست که اکنون در کانون توجه جناح‌های مختلف قرار گرفته است.

متعاقب اعلام نتایج نهایی انتخابات و نهایی شدن کسب بیشتر کرسی توسط ائتلاف سائرون با 54 کرسی، مقتدی صدر که اکنون ستاره بخت پر اقبال است، اعلام کرد:  با این نتایج عراق پیروز شد و اصلاحات با رای شما آغاز شد. رای شما افتخاری برای ما و امانتی به گردن ماست. ما هرگز شما را ناامید نخواهیم کرد و سرزنش‌ها نثار کسانی که عراق را تنها گذاشته و اصلاحات را رها کردند در حالی که تصور می‌کردیم مایه خیر هستند.» این پیام نشان می‌دهد که او اکنون در قامت جانشین پدر (محمد صادق صدر) و عموی خود، با کسب جایگاه سیاسی ویژه حاضر به سازشی خارج از در اولویت بودن ائتلاف تحت رهبری خود نیست. همین امر اکنون مقتدی را از یک شخصیت مبارز که در سال‌های بعد از 2003 با تشکیل «جیش‌المهدی» با اشغالگری آمریکایی‌ها مبارزه کرد، اکنون در مقام شخصیتی سیاسی قد علم کرده و به‌طور حتم این مسئله دشواری تشکیل دولت تکنوکرات به عنوان خواست صدر را دشوار خواهد کرد.

اعلام نتایج نهایی انتخابات؛ پیروزی غیرمنتظر ائتلاف سائرون

کمیسیون عالی مستقل انتخابات عراق نتایج نهایی انتخابات پارلمانی سال 2018 را در سطح لیست‌ها و کرسی‌ها اعلام کرد و طبق نتایج فراکسیون صدر پیروز نهایی انتخابات عراق شد. به گزارش ایسنا، به نقل از سایت شبکه سومریه نیوز عراق، ریاض بدران، رئیس اداره انتخابات در کمیسیون طی کنفرانس خبری اظهار داشت، انتخابات پارلمانی تحت نظارت بین‌المللی برگزار شد و تعداد شکایت‌ها به 1416 مورد رسید که 139 مورد مربوط به رای‌گیری خاص بود، اما تعداد مراکز اخذ رای که آرایشان باطل شد به 103 مرکز رسید. نتایج کرسی‌های احراز شده از سوی ائتلاف‌های انتخاباتی عراق از مجموع 328 کرسی به شرح زیر است: لیست سائرون (وابسته به مقتدی صدر) 54 کرسی، لیست الفتح المبین (وابسته به هادی العامری) 47 کرسی، ائتلاف النصر (به رهبری حیدر العبادی) 42 کرسی، ائتلاف دولت قانون (به ریاست نوری مالکی) 26 کرسی، حزب دموکرات کردستان عراق (به ریاست مسعود بارزانی) 25 کرسی، ائتلاف الوطنیه وابسته به ایاد علاوی،‌ معاون رئیس‌جمهوری عراق 21 کرسی،‌ جریان الحکمه (وابسته به عمار حکیم) 19 کرسی، اتحادیه میهنی کردستان عراق (وابسته به خانواده جلال طالبانی) 18 کرسی،‌ ائتلاف القرار العراقی به ریاست اسامه النجیفی،‌ رهبر برجسته سنی عراق 11 کرسی، اقلیت‌ها در قالب سیستم سهمیه‌ها 9  کرسی، تشکل مسیحیان 5 کرسی را به دست آورد که شامل شبکی‌ها، ایزیدی‌ها،‌ صابئی‌ها و فیلی‌ها است. هر کدام از این طوایف یک کرسی را به دست آوردند. هر فراکسیون سیاسی در هر استان عراق کرسی‌هایی در پارلمان به دست آورده‌اند که براساس نتایج انتخابات به شرح زیر است:

بغداد: سائرون 17 کرسی، قانون 9 کرسی، النصر 8 کرسی، الحکمه 4 کرسی، القرار 4 کرسی و "بیارق الخیر" 2 کرسی.

سلیمانیه: اتحادیه میهنی کردستان عراق 8 کرسی، تغییر 4 کرسی، الجیل الجدید 2 کرسی، الجماهیر الاسلامیه 1 کرسی.

صلاح الدین: قلعه الجماهیر 3 کرسی، الفتح، الوطنیه، النصر و القرار هر کدام 2 کرسی.

واسط: سائرون 3 کرسی،‌ الفتح 2 کرسی، النصر 2 کرسی، الحکمه 2 کرسی، قانون 1 کرسی و کفاءات 1 کرسی.

المثنی: سائرون 2 کرسی، الفتح 2 کرسی، النصر، الحکمه و قانون هر کدام 1 کرسی.

ذی قار: سائرون 6 کرسی، الفتح 5 کرسی، قانون 3 کرسی، النصر 3 کرسی، الحکمه 2 کرسی.

بابل: الفتح 4 کرسی، سائرون 4 کرسی، النصر 3 کرسی، الحکمه 3،‌ قانون 3  کرسی و کفاءات 1 کرسی.

الانبار:  الانبار هویتنا 6 کرسی، الوطنیه 3  کرسی، القرار، عابرون و النصر هر کدام 2 کرسی.

اربیل: حزب دموکرات کردستان عراق 8 کرسی، اتحادیه میهنی کردستان عراق 2 کرسی، الجیل الجدید 2 کرسی، "دموکراسی" 1 کرسی.

دهوک: دموکرات کردستان عراق 10 کرسی و اتحادیه اسلامی کردستان 1کرسی.

القادسیه: الفتح 3 کرسی، سائرون 3 کرسی، النصر 2 کرسی، الحکمه، قانون و اراده هر کدام 1 کرسی.

بصره: الفتح 6 کرسی، سائرون و النصر هر کدام 5 کرسی، قانون4 کرسی،‌ الحکمه 2 کرسی و اراده 1 کرسی.

نینوا: النصر 7 کرسی،‌ حزب دموکرات کردستان 6 کرسی،  الوطنیه 4 کرسی، نینوی هویتنا، الفتح و القرار هر کدام 3 کرسی.

دیالی: الفتح، القرار و الوطنیه هر کدام 3 کرسی، سائرون 2 کرسی، النصر 1 کرسی و الحکمه 1 کرسی.

نجف: سائرون 4 کرسی، الفتح 3 کرسی، النصر 3 کرسی،‌ الحکمه 1 کرسی و قانون 1 کرسی

کربلا: الفتح 3 کرسی، سائرون 3 کرسی، النصر 2 کرسی، قانون 2 کرسی و الحکمه 1 کرسی.

میسان: سائرون 5 کرسی، الفتح 2 کرسی، الحکمه، النصر و قانون هر کدام 1 کرسی.

کرکوک: اتحادیه میهنی کردستان عراق 6 کرسی، التحالف العربی (ائتلاف عربی)، 3 کرسی و جبهه ترکمانی 3 کرسی.

طرح دولت تکنوکرات از سوی صدر

از ابتدای ورود صدر به عرصه فعالیت سیاسی و انتخاباتی در سال 2009 تاکنون، او به شکل جدید خواستار ایجاد دولت تکنوکرات فارغ از فرقه‌گرایی و حزب‌گرایی شده است. در همین زمینه، صدر طی سال های بعد از ظهور داعش همواره خواستار ایجاد دولت تکنوکرات بود و در جریان تبلیغات انتخاباتی نیز بر همین امر تاکید داشت. در شرایط کنونی، یعنی بعد از اعلام نتایج همچنان او بر این خواست اصرار دارد. برای نمونه در آخرین اظهارات خود،  مقتدی صدر، از تعدادی از سفرای کشورهای همجوار از جمله سفیر ترکیه، اردن، عربستان، سوریه و کویت استقبال کرد. وی در این دیدار تأکید کرد که اصل روابط عراق با کشورهای همجوار بر یک پایه اساسی است و آن این است که کشورهای همجوار دوست هستند نه دشمن. وی گفت که حمایت از عراق باید قوی باشد. صدر ابراز امیدواری کرد که عراق عنصر جامعی برای منطقه جهت برقراری صلح و دور کردن شبح تروریسم باشد. همچنین، مقتدی صدر تأکید کرد: تمامی حوادثی که در کشورهای همجوار رخ می‌دهد بر عراق تأثیر می‌گذارد و بالعکس. ما از این کشورها می‌خواهیم برای تشکیل دولت تکنوکرات به عراق کمک کنند نه اینکه به مداخله بپردازند. تصمیم عراق به دست خودش است.

دشواری در تشکیل دولت ائتلافی و تکنوکرات

با وجود کسب بیشترین کرسی توسط ائتلاف سائرون به ریاست مقتدی صدر اما این پیش افتادن لزوما به معنای تشکیل دولت آتی عراق توسط صدر نیست و بر اساس قانون اساسی عراق، این «فراکسیون اکثریت پارلمان» خواهد بود که دولت را تشکیل می‌دهد. در واقع، براساس قانون اساسی عراق دولت این کشور باید ظرف 90 روز از اعلام نتایج رسمی انتخابات تشکیل شود و تسلسل زمانی آن به این شرح است: پس از اعلام نتایج رسمی توسط کمیسیون عالی انتخابات، رئیس‌جمهور عراق (فواد معصوم) خواهان تشکیل جلسه پارلمان جدید ظرف 15 روز خواهد شد؛  اعضای پارلمان عراق در اولین جلسه باید رئیس پارلمان و دو معاون او را با رای اکثریت اعضا انتخاب کنند. (رئیس اولین جلسه پارلمان رئیس سنی خواهد بود)؛ پارلمان جدید باید ظرف 30 روز از برگزاری جلسه اول، رئیس‌جمهور جدیدی برای عراق تعیین کند؛ رئیس‌جمهور جدید فراکسیون اکثریت پارلمان را مسئول معرفی نخست‌وزیر و تشکیل کابینه خواهد کرد؛ نخست وزیر مکلف 30 روز فرصت خواهد داشت تا دولت خود را به پارلمان معرفی کند و موافقت نمایندگان را بگیرد؛ پارلمان باید با برنامه کلی دولت جدید و نیز هر یک از وزرا با اکثریت آرا موافقت کند؛در صورت شکست نخست وزیر در تشکیل دولت ظرف 30 روز، رئیس‌جمهور نامزد دیگری را معرفی خواهد کرد که او باید ظرف 15 روز و تا پایان مهلت 90 روزه تشکیل دولت جدید، کابینه خود را معرفی کند.

با توجه به تسلسل زمانی ذکر شده، این فراکسیون اکثریت پارلمان (فراکسیونی که بتواند 1+164 کرسی‌های پارلمانی را از آن خود کند) خواهد بود که از سوی رئیس جمهور مسئول معرفی نخست‌وزیر و تشکیل دولت خواهد بود نه ائتلاف یا فهرست پیروز در انتخابات. اصولا فراکسیون‌های پارلمانی پس از رسمیت یافتن پارلمان جدید و برگزاری جلسات رسمی آن معرفی خواهند شد و هر یک از جریان‌های حاضر در انتخابات که بتوانند دیگر گروه‌ها را با خود همراه کرده و فراکسیون اکثریت را تشکیل دهند، طبیعتا نخست‌وزیر آتی عراق را نیز معرفی خواهند کرد. بنابراین، به نظر می‌رسد با توجه به اینکه ائتلاف سائرون اکثریت را در پارلمان  ندارد و نیاز به ائتلاف فراگیر با دیگر جریان های شیعی، سنی و کرد دارد، تشکیل دولت در عراق با دشواری‌های زیادی همراه خواهد شد.

 

shareاشتراک گذاری

نظرات شما