روز سرنوشت در «بهشت» / گزارش «روزان» از رویکردهای مختلف اصلاح‌طلبان در بررسی استفعای نجفی

روز سرنوشت در «بهشت» / گزارش «روزان» از رویکردهای مختلف اصلاح‌طلبان در بررسی استفعای نجفی

19 فروردین 1397 18:25

گروه سیاسی- جلسه شورای شهر تهران برای بررسی استعفای محمد‌علی نجفی امروز برگزار می‌شود. جلسه‌ای که اهمیتی بسیار بالا نه فقط برای مدیریت پایتخت کشور که برای سرنوشت و روند آتی حرکت جریان اصلاح‌طلب دارد.

 
دلیل این اهمیت را باید در دو نکته جستجو کرد. نخست آنکه به دست گرفتن کنترل شورای شهر و شهرداری تهران مهم‌ترین دستاورد سیاست‌ورزی اصلاح‌طلبان در بیش از یک دهه گذشته به شمار می‌رود. دورانی از سیاست‌ورزی سخت و طاقت‌فرسا که در دوره‌هایی از آن با فشار بیش از حد و هزینه‌های بسیار بالا همراه بوده است. اصلاح‌طلبان برای به دست آوردن کنترل این نهاد مدیریتی مهم بر بسیج حداکثری بدنه اجتماعی خود در تهران تکیه کرده‌اند و به تبع آن اینک با مطالبات این بدنه برای تغییر در رویکردهای مدیریت شهری مواجه هستند. اینکه اصلاح‌طلبان بتوانند به وعده‌های خود در این زمینه جامه عمل بپوشانند و شهرداری تهران را به نمونه‌ای از الگوی مدیریتی خود مبدل کنند، یکی از مهم‌ترین پارامترهای اثرگذار بر آینده این جریان سیاسی خواهد بود. اثرگذاری‌ای که قطعا از مرزهای پایتخت فراتر رفته و سرنوشت کلی  این جریان سیاسی را متاثر خواهد کرد. 
دومین دلیل اهمیت رویکرد شورای شهر تهران در بررسی استعفای محمد‌علی نجفی را باید در جایگاه شخص نجفی و اهمیت این جایگاه در انسجام کلی اصلاح‌طلبان به عنوان یک طیف سیاسی جستجو کرد. محمد‌علی نجفی با توجه به سوابق اجرایی و سیاسی و مواضع و عملکردش در طول سه دهه گذشته از معدود سیاستمداران اصلاح‌طلبی به‌شمار می‌رود که می‌تواند حلقه پیوند بخش‌های مختلف جریان اصلاح‌طلبی باشد. نجفی یک آکادمیسین، یک بوروکرات عالی‌رتبه و یک فعال سیاسی است که در کارنامه سوابق متعدد اجرایی دارد و البته 6 سال نماینده مردم تهران در شورای شهر بوده است. او عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی بود و از مشاوران ارشد رئیس دولت اصلاحات به شمار می‌رود. این سوابق از او سیاستمداری مرضی‌الطرفین ساخته است. به عنوان مثال همواره در محافل سیاسی اصلاح‌طلبان شنیده می‌شود که در سال 84 حزب مشارکت ایران اسلامی آماده ائتلاف با کارگزاران سازندگی حول نامزدی نجفی برای ریاست جمهوری نجفی بوده است. ائتلافی که البته محقق نشد و حضور اصلاح‌طلبان با چند نامزد در انتخابات عواقبی بسیار تلخ برای این جریان به دنبال داشت. در هر حال اگر اصلاح‌طلبان در مورد استعفای محمد‌علی نجفی به جمع‌بندی واحدی نرسند نه تنها اختلافات در درون این جریان سیاسی بالا خواهد گرفت، بلکه باید این امر را شاهدی بر این گزاره دانست که این جناح سیاسی ممکن است بار دیگر در معرض جدایی‌های درونی قرار داشته باشد. 
سایه خاطره تلخ شورای شهر اول که در آن اصلاح‌طلبان به دلیل عدم وحدت و فقدان سازوکارهای اجماعی کارنامه بدی در مدیریت شهر تهران به جا گذاشتند، همواره بر سر شورای پنجم هم احساس شده است و به نظر اصلاح‌طلبان برای تداوم مسیر خود به گذشتن از این سایه نیاز دارند. 
*دو رویکرد به استعفای نجفی 
در میان اصلاح‌طلبان و اعضای شورای شهر پنجم دو رویکرد کلی به مقوله استعفای نجفی قابل مشاهده است. رویکرد اول بر مخالفت شدید با استعفای نجفی تاکید دارد. بر مبنای استدلال‌های این گروه مهم‌ترین دلیل استفعای نجفی فشارهای وارد شده به نجفی بوده است و بخشی از این فشارها هم به دلیل عملکرد موفق نجفی در مبارزه با فساد در شهرداری تهران بوده است. از این منظر بیماری تنها بهانه نجفی برای استعفا بوده است و اعلام استعفای او واکنشی به شدت گرفتن بی‌سابقه فشارها بوده است. از دیدگاه این گروه مسئله بیماری نجفی امری ثانوی و کم اهمیت به شمار می‌رود و حتی به طور تلویحی پوشش و بهانه‌ای برای استعفا اوست. علاوه بر اینها این گروه اعتقاد دارند که کوتاه آمدن در مقابل فشارهای وارد شده رویکردی اشتباه است و تاریخ جریان اصلاحات نشان می‌دهد که هرگاه این جریان در مقابل این فشارهای کوتاه آمده و عقب‌نشینی کرده است نه تنها از سوی بدنه اجتماعی خود متهم به سازشکاری شده است که هیچ دستاورد سیاسی ملموسی به دست نیاورده و طرف مقابل در برابر این عقب‌نشینی حاضر به دادن هیچ امتیاز واقعی نیست و به رویه خود در مجادله حداکثری ادامه می‌دهد. با این مقدمه گروه اول اعتقاد دارند که باید ضمن مخالفت با استعفای نجفی از او برای تداوم مسیر حمایت حداکثری به عمل آورد تا پروژه‌های او و به‌خصوص مسئله مبارزه با فساد به صورت کامل تداوم یابد. معتقدان به دیدگاه اول را به صورت عمده در میان حزب اتحاد ملت و اعضای نزدیک به آن در شورای شهر و برخی گرایش‌ها در حزب اعتماد ملی می‌توان جستجو کرد که  برخی نمایندگان این حزب در شورای شهر تهران به آن گرایش‌ها تعلق دارند.دیدگاه دوم در مورد مسئله استعفای نجفی اما  این است که علی‌رغم آنکه فشارها در تصمیم شهردار تهران برای استعفا موثر بوده است اما بیماری نجفی مسئله‌ای مهم و کانونی است و خواست شهردار تهران برای بهره‌مندی از معالجه حق اوست. احترام به خواست شهردار تهران برای معالجه البته بیشتر وجهی از دیدگاه این گروه است که به صورت علنی اعلام می‌شود. با این حال آنچه در محافل سیاسی تهران به گوش می‌رسد آن است که گروه دوم اعتقاد دارند که با توجه به مخالفت شدید و صریح کانون‌های بسیار قدرتمند با شهرداری نجفی، ادامه حضور او در این سمت به سود جریان اصلاحات نیست و به تقابل بیشتر هسته سخت قدرت با اصلاح‌طلبان منجر می‌شود. معتقدان به دیدگاه دوم البته چندان به صراحت از پذیرش استعفای نجفی نمی‌گویند، بلکه با طرح مسائلی در مورد جانشین احتمالی او به ابراز نظر و موضع‌گیری می‌پردازند. حزب کارگزاران سازندگی را باید مهم‌ترین حامی دیدگاه دوم دانست. حزبی که سودای جانشین کردن محسن هاشمی به جای نجفی را دارد و در روزهای اخیر هم به تحرکات سیاسی و رسانه‌ای در دفاع از محسن هاشمی دست زده است. کارگزاران البته تنها نیست و به نظر از میان برخی اعضای متنفذ شورای شهر هم که به حزب خاصی وابسته نیستند، موتلفانی مهم یافته است. 
اختلاف این دو طیف در مورد استفعای نجفی البته احتمالا به عملکرد او در شهرداری تهران و رویکردهای مدیریتی او هم باز می‌گردد. به عنوان مثال در حالی که حزب اتحاد ملت در ماه‌های اخیر بارها از رویکرد کلی نجفی در مدیریت شهرداری تهران و انتصابات او حمایت کرده است، کارگزاران سازندگی در هفته‌های منتهی به استفعای نجفی بارها تلویحا به انتقاد از او پرداخته است و کار حتی به برخی اقدامات رسانه‌ای در ارگان این حزب یعنی روزنامه سازندگی هم رسیده بود. 
*نجفی چه خواهد کرد؟
با آنکه پیش‌بینی رای امروز شورای شهر تهران به استعفای نجفی دشوار است، اما با بررسی مجموع موضع‌گیری‌های اعضای شورای شهر در روزهای اخیر می‌توان حدس زد که استعفای نجفی به احتمال زیاد با مخالفت اعضای شورای شهر مواجه خواهد شد. آنچه ممکن است این معادله را تغییر دهد توضیحات شهردار در جلسه است که شاید باعث شود نظر برخی از اعضا دگرگون شود. البته که نباید از نقش لابی موافقان استعفای نجفی هم غافل شد.
با این همه اگر شورای شهر به استعفای نجفی رای منفی دهد، روشن نیست که شهردار پایتخت چه مسیری را انتخاب خواهد کرد. آیا با تمکین به نظر شورای شهر به دفترش در خیابان بهشت باز خواهد گشت یا با اصرار بر کناره‌گیری، این جریان را در آستانه یک چالش بزرگ قرار خواهد داد. چالش سختی که ممکن است آثار منفی زیادی بر سرنوشت این جریان سیاسی داشته باشد. 
شاید آگاهی از همین چالش‌های سنگین باشد که دیروز حجت‌الاسلام دعایی مدیر مسئول روزنامه اطلاعات و از مورد احترام‌ترین چهره‌های سیاسی ایران را واداشت تا خطاب به نجفی بگوید : «دعاهای زیادی پشت سرتان است. اگر استعفا ندهید و رای شورا را بپذیرید همه ما را خوشحال می‌کنید. هوشمندی و موفقیت‌های بسیاری که در این مدت کسب شد همه دستاوردهای شما بود. امیدوارم که خدا از عمر من بکاهد و به عمر شما اضافه کند.»

shareاشتراک گذاری

نظرات شما