فرهنگ‌سازی به‌جای فیلترینگ

فرهنگ‌سازی به‌جای فیلترینگ

18 فروردین 1397 13:30

طیبه سیاوشی - نماینده مجلس

 شایعه فیلترینگ تلگرام پس از ناآرامی‌های دی‌ماه بارها مطرح شده است. ولی نمی‌دانم شایعه آخر در کجا مطرح شد؛ اما آنچه مسلم است اینکه از طریق شورای عالی فضای مجازی مطلبی اعلام نشده، چراکه اساسا این موضوع از وظایف این شورا نیست. شورای عالی فضای مجازی وظایفی مانند نظارت را بر عهده دارد اما فیلترینگ در حیطه اختیارات و جزء وظایف آن نیست.
در ماده 749 و 750 قانون مجازات اسلامی، دستگاه‌های متعددی متولی امر فضای مجازی شده‌اند. این تعدد متولی‌ها در همه موارد وجود دارند و این موضوع محدود کننده اقدامات در این زمینه شده و نه تنها در زمینه فضای مجازی بلکه در موارد دیگر نیز این شورای عالی‌ها قرار بود به نوعی جلو برنده بسیاری از موارد باشند که به دلیل عدم تشکیل یا عدم تصمیم‌گیری کارشناسانه این چندین دستگاه‌ها، عامل کند کننده شده‌اند، من جمله در شورای عالی فضای مجازی.
مجلس به‌خصوص مجلس دهم به شدت با محدود کردن فضای آزادی بیان مخالف است ولی مسئله این است که جایی که امنیت کشور مورد تهدید قرار بگیرد مانند ناآرامی‌های دی ماه، به هر حال باید اقدامی کرد و آن کانالی را که منبع خشونت در فضای مجازی است محدود و فیلتر کرد و یا اقدامی علیه آن انجام داد.
این موضوع که قوانین مجلس با توجه به دو ماده‌ای که بیان شد، به نوعی محدودکننده آزادی بیان باشد، چندوجهی است. زیرا این دستگاه‌ها می‌توانند جلوبرنده یا کندکننده کار باشند، ولی نمی‌توان گفت خود مجلس جلوی آزادی بیان را گرفته است. ممکن است یکی از تبعات این قانون این موضوع باشد اما قانون با این هدف نوشته نشده است.
حتی دولت آمریکا هم از کسانی که درخواست ویزا می‌کنند، تمام اطلاعات کاربری آنها را درخواست می‌کند و حتی اگر جامعه مدنی نسبت به این امر معترض باشد، در نهایت این اقدام با توجیه امنیتی پذیرفته می‌شود، پس می‌بینیم که این موضوع در همه جای دنیا دیده می‌شود. به هر حال بحث این است که متولی این امر، یعنی بستن فضای مجازی یا مسئول فیلترینگ با شورای عالی فضای مجازی نیست. به‌طور کلی، فضاهای مجازی مفید هستند، گرچه تهدیداتی هم در کنارشان وجود دارد. نکته دیگر اینکه به جز تلگرام، پیام‌رسان‌های دیگری هم هستند که اگر با آنها هم بخواهیم برخورد کنیم، باید همه آنها را ببندیم. این موضوع به همان مثال‌های آشنا مانند ویدئو می‌رسد که راه به جایی نخواهد برد.
این جمعیتی که الان از ایران در تلگرام هستند در هیچ جای دنیا سابقه ندارد. در کشورهای دیگر این پیام‌رسان‌های متعدد هستند و امکانات متعددی هم دارند و مردم به راحتی از آنها استفاده می‌کنند و انتقال اطلاعات به راحتی انجام می‌شود ولی در ایران تعدد پیام‌رسان‌ها وجود ندارد. مثلا توئیتر که مردم بسیار مشتاق به استفاده از آن هستند فیلتر شده و مردم به ناچار فقط از تلگرام  استفاده می‌کنند و به دلیل امکانات تلگرام و راحتی استفاده از آن، جمعیت زیادی روی به آن آورده‌اند.
متاسفانه در کشور ما، بیشتر وقت و منابع خود را روی مقابله می‌گذاریم نه روی آموزش و فرهنگ‌سازی و این راه را دائم رفته‌ایم ولی تجربه نشان داده است که این راه شکست خواهد خورد.
در جلسه کمیسیون به آقای وزیر ارتباطات گفتم که بحث این است که تبعات منفی فیلترینگ تلگرام بیشتر از باز بودن آن است. چون فیلترینگ تلگرام باعث گسترش فیلترشکن‌ها می‌شود و حال یک فرد زیر 18 سال هم به سایت‌ها و جاهایی در فضای مجازی دست می‌یابد که قبل از فیلترینگ تلگرام به آن دسترسی نداشت. بنابراین بهتر است که این موارد را در نظر بگیریم.
در جلسه غیرعلنی مجلس در مورد فضای مجازی هم بیشترین بحث روی امکانات فضای مجازی بود و بحث فیلترینگ به هیچ وجه مطرح نشد. بنابراین مجلس دهم به هیچ وجه دنبال فیلترینگ و محدود کردن آزادی بیان نیست. بحثی که توسط آقای بروجردی اعلام شد باید از سوی یک مرجع رسمی مانند رئیس شورای عالی فضای مجازی یا شورای عالی امنیت ملی به صورت شفاف اعلام شود.

shareاشتراک گذاری

نظرات شما