گزارش تحلیلی «روزان» از تغییر لحن اصول‌گرایان در مورد حوادث 88 و احمدی‌نژاد / عبور از احمدی نژاد: پلی میان اصلاح‌طلبان و اصول‌گرایان؟!

گزارش تحلیلی «روزان» از تغییر لحن اصول‌گرایان در مورد حوادث 88 و احمدی‌نژاد / عبور از احمدی نژاد: پلی میان اصلاح‌طلبان و اصول‌گرایان؟!

9 اسفند 1396 14:9

 ‌گروه سیاسی- در تاریخ مناقشه‌های سیاسی دو جناح سیاسی اصلی در ایران، موضوعات مهم و لحظه‌های بحرانی کم نیست. از اختلافات در کابینه اول دولت جنگ، تا ماجراهای مربوط به رای مخالف گروهی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی به نخست وزیر زمان جنگ که به غائله 99 نفر مشهور شد و از آنجا تا روزهای تنش‌بار نیمه دوم دهه هفتاد و نیمه اول دهه هشتاد که هر 9 روز یک بحران جدید از راه می‌رسید و فضای جدال در میان جناح‌ها بسیار سنگین بود. در میان همه این مناقشه‌های تاریخی اما اختلاف دو جناح سیاسی کشور در مورد ماجراهای بعد از انتخابات سال 88 موردی کاملا منحصر به فرد است. موضوعی که از دیدگاه اصول‌گرایان تندرو حکم پایان سیاست‌ورزی اصلاح‌طلبان به جرم فتنه‌گری است و از دیدگاه اصلاح‌طلبان نشانه قصد اصول‌گرایان برای حذف کامل آنها از سیاست که به دلایل متعدد ناکام مانده است و بیم اجرای مجدد آن همواره وجود دارد. 88 تابوی اصلی مناقشه دو جناح سیاسی در ایران است. زخمی که هنوز و بعد از 8 سال تازه است و گاه و بی‌گاه به زبان دو طرف می‌آید. ماجرایی که برای مدت زمانی طولانی به‌نظر عبورناپذیر رسیده است، ادامه حصر نامزدهای اصلاح‌طلب این انتخابات هم به تصلب این مشکل در فضای سیاسی کشور افزوده است؛ این ماجرا ادامه دارد حتی اگر مهم‌ترین شعارها در کمپین انتخاباتی نامزد پیروز انتخابات رفع حصر بوده باشد.
*احمدی‌نژاد نقطه عطف همه جدال‌ها
ماجرای 88 اما تنها جدال دو جناح اصلاح‌طلب و اصول‌گرا نبود. شاید اگر در آن انتخابات در اردوگاه اصول‌گرایی کسی جز محمود احمدی‌نژاد بر صدر نشسته بود، ماجرا به این حد گره نمی‌خورد. احمدی‌نژاد مرد دو قطبی‌های سیاسی بود. مردی که خودش را از جنس مردم می‌دانست و می‌داند و شیوه‌های سیاست‌ورزیش احتمالا یکی از بزرگترین کلاس‌های درس پوپولیسم در جهان. او که هیجان را در سیاست می‌شناسد و گویی می‌پرستد. احمدی‌نژاد نه مرد پشت پرده بود و نه مرد میز مذاکره و نه مرد قول و قرار. همو بود که کار جدال در انتخابات سال 88 را به جایی رساند که رویارویی‌ای تمام قد شکل بگیرد. اصول‌گرایان اما با احمدی‌نژاد همراه شدند، در جدالی سخت با رقیب اصلاح‌طلب که می‌پنداشتند کسی جز احمدی‌نژاد حریف آنها نیست. آن جدال به حذف اصلاح‌طلبان ختم شد اما به کام اصول‌گرایان، نه! احمدی‌نژاد شریک نمی‌خواست و نمی‌خواهد. کیک قدرت را خود به دست آورده بود و سر تقسیم آن با کسی را نداشت، حتی اگر اصول‌گرایانی باشند که تمام قد پشت سر ایستاده بودند. احمدی‌نژاد و حلقه یارانش خیلی زود به جدال با اصول‌گرایان رسیدند. با همه نهادهای حکومتی درگیر شدند، احمدی‌نژاد دست به خانه‌نشینی 11 روزه زد و در مجلس اکثریت اصول‌گرا را به تمسخرگرفت. او در همراهی با حلقه نزدیکانش و به‌خصوص اسفندیار رحیم مشایی چنان پرده پندار خوش اصول‌گرایان را درید که دیگر هیچ رفویی بر آن کارگر نشد. شاید همین پرده دری‌ها بود که کاسه صبر اصول‌گرایان را لبریز کرد و اسفندیار رحیم مشایی  که احمدی‌نژاد تمام آینده خود را بر او قمار کرده بود در سد شورای نگهبان گرفتار شد. اصول‌گرایان هم البته عاقبت خوشی نیفتند بعد از سال 92 در هر انتخاباتی بازنده شدند. این امر اما احمدی‌نژاد را به اردوی اصول‌گرایی باز نگرداند.
*دور جدید کنش احمدی‌نژادی‌ها
احمدی نژادی‌ها بازی را بار دیگر از زمین اصول‌گرایی شروع کردند. این بار اما  دروازه را نه در زمین مقابل که در زمین خودی یافته بودند. پس بی دریغ به اصول‌گرایان تاختند. با انگیزه مشارکت در انتخابات ریاست جمهوری نخست حمید بقایی و سپس شخص احمدی‌نژاد را نامزد انتخابات کردند. رد صلاحیت قابل پیش‌بینی این دو هم واکنشی قابل پیش‌بینی داشت و آن حمله بیشتر به اصول‌گرایی بود. همه نهادهای حکومتی زیر ضرب حملات بی‌امان آنها قرار گرفت. هر عملیات رسانه‌ای و سیاسی به کار گرفته شد. البته که  دولت روحانی هم هدف حمله آنها بود و هست اما حمله احمدی‌نژاد به اصول‌گرایان هم دردناک‌تر و هم موثرتر بود. تاثیری که به بحرانی در جریان اصول‌گرایی بدل شد و موجی از ابراز برائت آنها در پی داشته است. اصلاح‌طلبان و اصول‌گرایان اما در جدال با یکدیگر هم کوتاه نیامدند. اصلاح‌طلبان فریاد زدند که اصول‌گرایان مسئول رفتار احمدی نژاد هستند و اصول‌گرایان هم گاه پاسخ دادند که احمدی‌نژاد تازه شبیه دوم خردادی‌ها شده است!
رفتارهای احمدی‌نژاد از بست نشینی به نامه‌نگاری با مقامات عالی نظام کشیده شد، رفتار هنجار شکن او اما به نظر کارد را به استخوان رسانده است. این کارد به استخوان رسیده به نظر سخن گفتن او از مهندسی انتخابات بود. چیزی که واکنش‌های تند برانگیخت و حتی سخنگوی شورای نگهبان را به موضع‌گیری واداشت.
*اظهار نظرهای جدید اصول‌گرایان
در روزهای اخیر سخنانی از سردار فیروزآبادی رئیس پیشین ستاد کل  نیروهای مسلح منتشر شده است که در آن می‌گوید که میرحسین موسوی در سال 88 ادعا می‌کرد که باطن احمدی‌نژاد را می‌شناسد و ما نمی‌شناختیم.
علاوه بر این سخنان بسیار مهم فیروزآبادی، عبدالله گنجی مدیر مسئول روزنامه جوان هم در مطلبی به شباهت‌ها و تمایزهای احمدی‌نژاد و میرحسین موسوی اشاره کرده است. گنجی نوشته است : «وجه تمایز احمدی‌نژاد و موسوی در دو چیز است و اشتراکشان دو چیز دیگر.
تمایز اول اینکه یکی در حصر و دیگری آزاد است و دوم اینکه موسوی در حصر به یکی از کاندیدای تأیید شده نظام رأی داد اما احمدی‌نژاد و دوستان رأی باطله دادند و اصرار داشتند دوربین‌ها هم ضبط و منتشر کنند.
اما دو موضوع طرح شده احمدی‌نژاد عین موسوی است:
1 - موسوی انتخابات را خیمه‌شب‌بازی دولت و صدا و سیما می‌دانست و احمدی‌نژاد آن را محصول مهندسی شورای نگهبان. حال همه منتظرند ببینند احمدی‌نژاد خودش را محصول مهندسی می‌داند یا مثل همه مسائل دیگر خود را یک استثنا قلمداد می‌کند.
دوم اینکه موسوی خواستار ابطال انتخابات و برگزاری انتخابات مجدد ریاست جمهوری بود. اما احمدی‌نژاد چند قدم جلوتر است، یعنی هم خواستار ابطال انتخابات1396 ریاست جمهوری است هم مجلس و هم عزل رئیس قوه قضائیه.»
*گذر از احمدی‌نژاد : پلی بر دره عمیق
موضع‌گیری‌های اصول‌گرایان علیه احمدی نژاد جدید نیست. با این حال آنچه جدید به نظر می‌رسد ملایم شدن لحن آنها با رقیب دیرینه است. به‌نظر می‌رسد که کار جدال با احمدی نژاد و اصول‌گرایان به جایی رسیده است که ممکن است در روند کلی مجادله اصول‌گرایان با رقیب هم تاثیراتی به جا بگذارد.
این مسئله‌ای است که البته مدت‌ها با مقاومت اصول‌گرایان مواجه بوده است. آنها با وسواس بسیار کوشیده بودند که برائت آنها از احمدی‌نژاد به امتیازی برای اصلاح‌طلبان مبدل نشود.
با این حال نشانه‌هایی از تغییر قابل مشاهده است. دلیل این تغییر را هم باید در پیشروی مداوم احمدی‌نژاد جستجو کرد که دیگر اصول‌گرایان را به تنگ آورده است و هم در تغییر فضای سیاسی کشور بعد از ناآرامی‌های دی ماه 1396 که به‌نظر عده‌ای از اصول‌گرایان را به این نتیجه رسانده است که سطح تنش‌ها را با اصلاح‌طلبان کاهش دهند. این روزها تلاش‌های اصلاح‌طلبان برای رفع حصر هم شدت بیشتری گرفته است و به نظر گشایش‌هایی هم در این زمینه در کار بوده است.
ماجرای 88 زخم کهنه رابطه دو جناح است و سخن گفتن از آن بدون تکرار اتهامات قبلی می‌تواند نشانه‌ای مهم از التیام‌ باشد. نشانه‌ای که به نظر این روزها قابل مشاهده است. نشانه‌هایی که مهم اما هنوز اندک است و برای قضاوت دقیق‌تر در مورد آن باید بیشتر منتظر ماند. اصلاح‌طلبان و اصول‌گرایان یک بار هر دو در چاه ویل احمدی‌نژاد افتاده‌اند و باید دید که این بار این دو جناح می‌توانند از او پلی برای عبور و ملاقات بسازند یا آنکه در دو سوی این دره عمیق باقی خواهند ماند.

shareاشتراک گذاری

نظرات شما