روزان | اخبار ایران و جهان > جامعه > فرهنگی > ۲۳ اثر تاریخی طبیعی ایران در فهرست یونسکو کدام است؟
معرفی آثار جهانی ایران در آستانه تعطیلات نوروزی/ (قسمت اول)
سایز نوشته:
رنگ نوشته:

۲۳ اثر ایران در فهرست جهانی یونسکو به ثبت رسیده اند که از میان آن‌ها تنها یک اثر بنای تاریخی نبوده بلکه جزو آثار طبیعی ایران است.

یونسکو (UNESCO) مخفف کلمه United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization و به معنی سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد است. این سازمان قصد دارد تا از طریق همکاری بین‌المللی بین آموزش، علوم و فرهنگ، به صلح دست یابد.

در حال حاضر، بیش از ۱۰۰۰ مکان فرهنگی و طبیعی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده‌اند. قرار گرفتن در این لیست نه تنها اعتبار خاصی به مکان یاد شده می‌بخشد، بلکه باعث می‌شود تا گردشگران بیشتری به بازدید از آن مکان آمده و سرمایه‌گذاری بر آن افزایش یابد و موثر‌ترین موقعیت را در صنعت توریسم ایجاد می‌کند.

ایده ایجاد یک جنبش جهانی برای حفاظت از میراث، پس از جنگ جهانی اول مطرح شد. در پی آن، عهدنامه ۱۹۷۲ که در مورد حفاظت از میراث فرهنگی و طبیعی جهان بود، از تلفیق دو جنبش جداگانه حاصل شد.

کشور ایران سه سال پس از تصویب کنفرانس عمومی یونسکو در ۲۶ فوریه ۱۹۷۵ به این مجمع پیوست و به عنوان یکی از قدیمی‌ترین تمدن‌های جهان جاذبه‌های فراوانی برای عرضه به گردشگران دارد. حتما برای شما جالب است که بدانید کدام یک از آثار تاریخی و ملی و طبیعی ما به ثبت جهانی رسیده است.

گردشگران برای سفرهایشان دلایل مختلفی دارند اما یکی از مهمترین دلایل سفر آشنایی با مهمترین آثار تاریخی و طبیعی هر کشوری و لذت بردن از آن‌ها است.

با توجه به ثبت جهانی بسیاری از بناها و آثار طبیعی ایران شاید برای شما هم سفر به آن مکان‌ها بسیار مهم و دوست‌داشتنی باشد از این رو تورهای مختلفی وجود دارد که سفرهای برنامه‌ریزی شده و راحتی را برایتان رقم می‌زند علاوه براین بازدید از مهمترین آثار ایران و جهان را نیز در برنامه‌های خود قرار می‌دهند.

گیتی آنلاین علاوه بر معرفی این بناها و مکان‌های تاریخی و طبیعی مهم، به معرفی برترین و مناسب‌ترین تورهای داخلی و خارجی نیز پرداخته است.

از این روز شما می‌توانید برای بازدید از شهرهای زیبای کشور و بازدید از مهمترین آثار ایران تور ایرانگردی را در کجارو به‌سادگی جستجو کنید، از میان فهرست تورهای ده‌ها آژانس معتبر، بهترین تورها را مشاهده و قیمت آن‌ها را مقایسه کنید و در نهایت ارزان‌ترین تور به مقصد مورد نظرتان را انتخاب کنید.

در حال حاضر ۲۳ اثر از آثار تاریخی و طبیعی ایران در فهرست جهانی یونسکو ثبت شده است که از این ۲۳ اثر، یک اثر از آثار طبیعی ایران بوده است به این ترتیب مقالات ارائه شده از آخرین بنای ثبت جهانی تا اولین اثر، نام برده و معرفی می‌شوند.

۲۳- سال ۲۰۱۸ ثبت مجموعه بناهای امپراطوری ساسانی استان فارس

سال ۲۰۱۸ در چهل و دومین نشست جهانی یونسکو که در کشور بحرین برگزار شد با عنوان محور ساسانی فارس که مجموعه بناها، شهرهای تاریخی ساسانی و کاخ‌های دوران ساسانی ایران در استان فارس ثبت جهانی شد برخی از آن‌ها توسط اردشیر بابکان و شاپور اول ساخته شد. محوری که در برگیرنده ۷ اثر منحصر به فرد و ارزشمند دوره ساسانی است و بیست و سومین اثر تاریخی ایران و پنجمین اثر جهانی استان فارس به شمار می‌رود.

بناهای ساسانی

عکس: شهر باستانی گور از سایت پایگاه جهانی منظر باستان‌شناسی ساسانی فارس

 اثر ساسانی قلعه دختر، شهر گور و کاخ اردشیر در شهرستان فیروزآباد، شهر بیشاپور ،نقوش برجسته تنگ چوگان و غار شاپور در شهرستان کازرون همچنین کاخ ساسانی در شهرستان سروستان جهانی شدند.

کاخ اردشیر

عکس از: سایت پایگاه جهانی منظر باستان‌شناسی ساسانی فارس

۲۲- سال ۲۰۱۷ ثبت شهر تاریخی و خشتی یزد

یزد در دره‌ای وسیع و خشک و محصور بین رشته کوه‌های شیرکوه و خرانق قرار گرفته است این شهر زیبا در فلات مرکزی ایران و در نزدیکی جاده تاریخی ابریشم قرار دارد.

از یزد همواره به عنوان نماد استقامت در دل کویر یاد می‌شود. منطقه‌ای که از لحاظ تاریخی نیز، قدمت زیادی دارد.

یزد

عکس از: tehrantimes

سیستم انتقال آب در این شهر، قنات است که برای انتقال آب های زیرزمین طراحی شده است. معماری منحصر بفرد شهری در یزد جزو معدود نمونه هایی است که از تهاجم بی رحم مدرنیسم در امان مانده. بخش تاریخی شهر یزد، سیستم قنات، خانه های سنتی، بازارها، حمام ها، مساجد، معبد زرتشتیان و باغ دولت آباد، مجموعه شهر تاریخی یزد را تشکیل می‌دهد.

یزد

عکس از: Petr Ushanov 2014

مجموعه ای از عناصر شهری که با پیوستگی و ارتباط درست در کنار یکدیگر همه عواملی است که باعث شد در ۱۸ تیرماه سال ۱۳۹۶، مقارن با ۹ جولای ۲۰۱۷ شهر تاریخی یزد بعد از ۹ سال قرار گرفتن در فهرست میراث موقت جهانی، به عنوان یکی از نخستین شهرهای خشتی دنیا در چهل و یکمین اجلاس کمیته میرات جهانی یونسکو که به میزبانی شهر کراکوف لهستان آغاز شده بود به ثبت رسید.

۲۱- سال ۲۰۱۶ ثبت اثر طبیعی کویر لوت ایران

کویر لوت اولین ثبت طبیعی کشورمان در فهرست جهانی و بیست و یکمین ثبت جهانی ایران است. این پرونده در چهلمین اجلاس کمیته میراث جهانی که در سال ۲۰۱۶ در شهر استانبول برگزار شد به ثبت جهانی رسید.

کویر لوت با مساحتی در حدود ۱۷۵ هزار کیلومتر، در شمال شرقی استان کرمان قرار دارد و در میان سه استان خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان و کرمان گسترده شده و حدود ۱۰ درصد وسعت کشور را دربر گرفته است.

کویر لوت

عکس از: اقتصاد آنلاین

شاید برایتان جالب باشد دلایلی که این کویر را به رتبه نخست ثبت یونسکو رسانیده است را بدانید در پژوهشی که از سوی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران ارائه شده، و به عنوان یکی از طرح‌های صنعتی برتر دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌های کشور معرفی شد، اشاره شده است که بیابان لوت از برجسته‌ترین عوارض طبیعی ایران و جهان است که دارای ارزش‌های جهانی مانند وجود بلندترین و طویل‌ترین کلوت‌های جهان (یاردانگ‌ها)، وجود بلندترین نبکاهای جهان (تل گز یا گلدان صحرا)، وجود بلندترین تپه‌های ماسه‌ای جهان، قرار گرفتن گرم‌ترین نقطه جهان در داخل محدوده عرصه اثر، یکی از غنی‌ترین مناطق شهاب سنگی جهان و منطقه آتشفشانی گندم‌بریان می‌باشد.

کویر لوت

عکس از: بهار، irandeserts

سابقه‌ی تمدنی بیش از پنج هزار سال در حاشیه‌ی کویر لوت و کشف حدود سه‌هزار اثر تاریخی از این منطقه در نوع خود بی‌نظیر است که از جمله این کشفیات می‌توان به درفش پنج‌ هزارساله‌ی شهداد اشاره کرد که قدیمی‌ترین درفش جهان محسوب می‌شود.

این کویر که به عنوان گرم‌ترین نقطه‌ی زمین شناخته می‌شود، در حالی در سال‌های ۲۰۰۵، ۲۰۰۶، ۲۰۰۷ و ۲۰۰۹ به عنوان گرم‌ترین نقطه‌ی کره‌زمین اندازه‌گیری شد که در سال ۲۰۰۵ با دمای ۷۰.۷ درجه‌ی سانتی‌گراد، رکورد گرم‌ترین دما در تمام زمین را ثبت کرد.

 با توجه به اهمیت این کویر در دنیا تورهای بسیار زیادی برای بازدید از این کویر وجود دارد که کجارو به معرفی آنها پرداخته است.

اگر شما نیز تمایل دارید که به کویر گردی بروید کجارو به شما در انتخاب بهترین تور کویر گردی کمک می‌کند. شما می‌توانید تور کویر گردی را در کجارو جستجو کنید و ارزان‌ترین و مناسب‌ترین تور را از میان فهرست آژانس‌های مختلف انتخاب کنید.

۲۰- سال ۲۰۱۶ ثبت یازده قنات ایرانی در فهرست میراث جهان

کمیته میراث جهانی در چهلمین جلسه خود که به تاریخ ۱۰ جولای ۲۰۱۶ در استانبول ترکیه برگزار شد، یازده قنات ایرانی را که دومین پرونده زنجیره ای بود را به عنوان بیستمین اثر ایران در لیست آثار میراث جهانی یونسکو ثبت جهانی کرد

اهمیت تاریخی قنات‌های ایران، سیستم پیچیده و مدرن بکار رفته در آن‌ها و سودمندی آن‌ها برای محیط زیست قابل ذکر است .

قنات

عکس از: محسن اسماعیل زاده

در سراسر مناطق خشک ایران، آب سکونتگاه های دائمی و کشاورزی توسط سیستم قنات باستانی از سفره های آب های زیر زمینی در دره ها و هدایت آب در طول تونل های زیرزمینی توسط گرانش و جاذبه زمین، اغلب با طی کیلومترها مسافت، تأمین می شد.

یازده قنات معرف این سیستم محل استراحت کارگران، مخازن آب و آسیاب های آبی را شامل می شود. سیستم مدیریت عمومی سنتی هنوز در این محل ها اشتراک گذاری و توزیع عادلانه و پایدار آب را امکان پذیر می سازد. قنات نمونه ای کامل از شواهد سنت های فرهنگی و تمدن‌ها در مناطق بیابانی با آب و هوای خشک است.

قنات

عکس از: سایت tourbord

طبق آمار، تعداد قنات های فعال ۳۶ هزار و ۳۰۰ رشته بوده و مجموع طول کوره های قنات از ۲۱ هزار کیلومتر بیشتر بوده است. قنات زارچ با قدمت بین ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ سال و با ۷۱ کیلومتر طول به عنوان یکی از بلندترین قنات های ایران شناخته می شود. عمیق‌ترین مادر چاه نیز در شهرستان گناباد با نام قنات قصبه قرار دارد که تاریخ حفر آن به دوره هخامنشی می‌رسد.

قنات قصبه

عکس از: جام نیوز

اسامی قنات های ثبت شده «قصبه گناباد، بلده فردوس، زارچ حسن آباد، آسیاب آبی میرزا نصرالله مهریز، جوپار کرمان، اکبرآباد و قاسم آباد بروات بم، مون در اردستان، وزوان و مزدآباد اصفهان و ابراهیم آباد اراک» را در شش استان خراسان رضوی، خراسان جنوبی، یزد، کرمان، مرکزی و اصفهان شامل می‌شود.

۱۹- سال ۲۰۱۵ مجموعه فرهنگی میمند

روستای میمند سومین اثر تاریخی استان کرمان و نوزدهمین اثر در ایران است که در سی و نهمین نشست کمیته میراث جهانی یونسکو که در بن آلمان برگزار شد، به عنوان نوزدهمین میراث فرهنگی ایران به ثبت جهانی رسید.

خانه های میمند در دل صخره های کوه به صورت دست کند ساخته شده یا بهتر بگویم حفر شده است.

 این روستای صخره‌ای و تاریخی در ۳۸ کیلومتری شمال ‌شرقی شهرستان شهر بابک (وجه تسمیه شهر بابک به پدر اردشیر ساسانی، مؤسس سلسله ساسانی بازمی‌گردد) که در استان کرمان با وسعت ۴۲۰ کیلومترمربع قرار دارد.

میمند

عکس از: ساره تجلی

درباره سابقه تاریخی روستای میمند نظر غالب برمی‌گردد به قرن‌ها قبل از حضور و ظهور مادها و ورود اقوام آریایی به داخل فلات ایران. بناهای صخره‌ای میمند نماد مذهبی و ناشی از باورهای آئین مهرپرستی ایرانیان قبل از قبول دین زرتشت بوده است.

میمند

عکس از: ساره تجلی

منطقه‌ای مسکونی که بنا به تحقیق باستان‌شناسان سابقه سکونتی بیش از ۱۲‌ هزار سال را در دل اتاق‌های صخره‌ای خود دارد. حیاتی که از سپیده دم تاریخ تا هم اکنون ادامه داشته، تداوم زندگی در یک محل با مردمی خاص که در نقطه دیگری از جهان با این پیوستگی دیده نشده است روستای میمند هم اکنون ۴۰۶ مجتمع مسکونی دارد که در زبان محلی کیجه نامیده می‌شوند. در این ۴۰۶ کیجه دوهزارو ۵۶۰ اتاق موجود است؛ اتاق‌هایی که هم اکنون مسکونی بوده و از گذشتگان به ساکنان آن‌ها به ارث رسیده است.

۱۸- سال ۲۰۱۹ محوطه باستانی «شوش»

 در اجلاس یونسکو در بن آلمان ،محوطه تاریخی شوش در استان خوزستان به عنوان هجدهمین اثر جمهوری اسلامی ایران در فهرست میراث جهانی به ثبت رسید.

محوطه باستانی شوش

عکس از: مجتبی پناهی خبرگزاری ایرنا

که در جنوب غربی ایران و در حاشیه کوهستان زاگرش واقع شده، شامل گروهی از قبرستان‌های باستانی در بخش شرقی رودخانه شاوور و قصر اردشیر در سمت مقابل رودخانه است. کاوش‌های باستان‌شناسی که در منطقه شوش صورت گرفته،  نشان از ساختارهای اداری و مسکونی فوق العاده‌ای دارد.

شوش

عکس از: مجتبی پناهی خبرگزاری ایرنا

 این مجموعه شامل چندین لایه از تاسیسات شهری فوق پیشرفته است که از اواخر هزاره پنج قبل از میلاد تا قرن سیزدهم را در بر می‌گیرد. سایت باستان شناسی شوش یک نمونه ویژه از فرهنگ فارس‌ها و پارت‌ها است که متاسفانه بخش اعظم آن از میان رفته است.

۱۷- سال (۲۰۱۴) شهر سوخته

شهر سوخته واقع در استان سیستان و بلوچستان، چهارراه مواصلاتی مسیرهای تجاری عصر برنز با فلات ایران واقع شده است. بقایای خشتی شهر سوخته، گواه وجود اولین مجموعه شهری در شرق ایران است. این اثر بزرگ در سی‌وهشتمین اجلاس جهانی یونسکو که در سال ۲۰۱۴ در دوحه‌ی قطر برگزار شد، در فهرست میراث جهانی به ثبت رسید.

این شهر که در حدود ۳۲۰۰ سال قبل از میلاد ساخته شده، در طول چهار دوره اصلی تا ۱۸۰۰ قبل از میلاد جمعیت بسیار بالایی داشته و در آن دوران نواحی متعددی در این شهر ساخته شده است؛ بناهای تاریخی، خانه‌های مجزا، قبرستان‌ها و ساخت و سازهای متعدد از بخش‌های اصلی این شهر به شمار می‌رود. به نظر می‌رسد که انحرافات جریان‌های آب و تغییرات آب و هوایی دلایل احتمالی ترک کردن این شهر توسط ساکنان آن در ابتدای هزاره دوم باشد.

شهر سوخته

عکس از: خبرگزاری تسنیم

بقایای ساخت و سازهای مدفون در خاک و اشیاء متعددی که در این شهر کشف شده به خاطر اقلیم خشک این ناحیه، سالم باقی مانده و به همین دلیل شهر سوخته مدرک مستندی با اطلاعات غنی از جوامع شهری و ارتباطات شهری در هزاره سوم به شمار می‌رود.

شهر سوخته

شهر سوخته

عکس از:کارناوال عکاس نامشخص

نخستین جراحی مغز موفق جهان، ساخت نخستین چشم مصنوعی جهان، قدیمی ترین تخته نردِ جهان و ساخت نخستین انیمیشن جهان مربوط به شهر سوخته است.

۱۶- سال ۲۰۱۳ – کاخ گلستان

کاخ گلستان که شامل یک باغ تاریخی و چندین کاخ و تالار سلطنتی است، دست‌کم از دو نظر حایز اهمیت است؛ نخست این که معماری آن معرّف دوران تحوّل و انتقال در معماری ایرانی است؛ دورانی که در آن معماری بومی ایران تحت تأثیر مراودات سیاسی، تجاری و فرهنگی با کشورهای اروپایی، با معماری نئوکلاسیک اروپا درآمیخت و سبک نویی را به وجود آورد که گاه با قید احتیاط از آن به عنوان «مکتب معماری تهران» یاد می‌شود.

کاخ گلستان

عکس از: علیرضا کیخا

دیگر آن که کاخ گلستان صرفا یک سازه معماری نیست بلکه مجموعه بزرگی از نفایس تاریخی ایران و جهان را در خود جای داده؛ و این وجه تمایز کاخ گلستان با پانزده اثر دیگری است که پیش‌تر در فهرست میراث جهانی ثبت شده‌اند.

کاخ گلستان

عکس از: آزاده یوسف نژاد

تعداد نفایس موجود در کاخ گلستان به قدری زیاد است که حتا فهرست اجمالی آن‌ها را نمی‌توان در این گفتار ارائه داد. شاید از همه مهم‌تر، کتابخانه بیوتات سلطنتی باشد.

هسته اصلی این کتابخانه را کتاب‌های نفیسی تشکیل می‌دهند که نادرشاه افشار با فتح هندوستان از دربار گورکانیان هند به دست آورد و بعدها به دست آقا محمدخان قاجار افتاد؛ و البته در طول دوره قاجار کتاب‌های نفیس دیگری بدان افزوده شد.

کاخ گلستان

۱۵- سال ۲۰۱۲- گنبد کاووس

گنبد قابووس که گنبد کاووس هم نامیده می‌شود، برجی به بلندای ۵۳ متر است که در سال ۱۰۰۶ توسط قابوس بن وشمگیر، حاکم و ادیب زیاری، و در مجاورت خرابه های شهر باستانی جورجان (گرگان) در شمال شرق ایران ساخته شده است.

گنبد قابوس در سی و ششمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در شهر سن پترزبورگ روسیه به عنوان پانزدهمین اثر تاریخی ایران در فهرست جهانی به ثبت رسید .

گنبد کاووس تنها بنای بازمانده از حملات مغول‌ها در قرن چهاردهم و پانزدهم میلادی است. این شهر که روزگاری مرکز هنر و علم به شمار می‌رفته بارها مورد هجوم این اقوام قرار گرفته و از اسناد عینی تاریخی آن جز گنبد قابوس چیزی بر جای نمانده است.

گنبد قابووس

عکس از: golestangardi

گنبد کاووس نمونه برجسته‌ای از تلفیق تکنولوژی در معماری اسلامی است بنای این برج از خشت ساخته شده و در ساخت آن اشکال هندسی پیچیده‌ای به کار رفته و سقف خشتی مخروط شکل آن، خود شاهکار معماری اسلامی است. به نظر می‌رسد گنبد کاووس نشان توسعه ریاضیات و علوم در جهان اسلام باشد.

۱۴- سال ۲۰۱۲-مسجد جامع اصفهان

مسجد جامع اصفهان در سی و ششمین اجلاس جهانی یونسکو که در شهر سن پترزبورگ روسیه برگزار شد، در فهرست میراث جهانی ثبت شد. مسجد جامع عتیق اصفهان که یکی از مهم‌ترین آثار معماری ایرانی به شمار می‌رود گنجینه‌ای از هنرهای معماری ایرانی دوره‌های مختلف تاریخی از دیلمیان، سلجوقیان، آق قویونلوها، و ایلخانی تا صفوی، و قاجاری را دربرمی‌گیرد.

مسجد جامع اصفهان، تجربیات معماری هزار سالۀ مسجدسازی به‌ویژه خلق طرح مسجد ایرانی را در بردارد و به همین لحاظ می‌توان بسیاری از سبک‌های تاریخ معماری ایران و کشورهای همسایه را در آن شناسایی کرد.

و همچنین اولین بنای اسلامی است که با الهام از معماری کاخ‌های ساسانی، چهار شبستان در ساخت آن تعبیه شده است. ساخت گنبدهای دوپوش یک نوآوری در معماری به شمار می‌رود که بعدها الهام بخش معماران بسیاری از سراسر کشورهای اسلامی نیز بوده است.

عکس‌ها از: خبرگزاری تسنیم، به ترتیب علی خدایی، مجتبی صالحی

در این قسمت با ۱۰ بنای اخیر ایران که توسط یونسکو یه ثبت رسیده‌اند آشنا شدید، ۱۳ بنای باقی مانده تا اولین بنای ثبت شده را در قسمت دوم مقاله بخوانید. تمامی مکان‌های نام برده از جذاب‌ترین استان‌های کشور برای سفر هستند چنانچه قصد سفر به آن مقاصد را دارید کجارو به شما در تهیه بلیط کمک می‌کند…. / منبع سایت کجارو

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.