روزان | اخبار ایران و جهان > سیاست > بین المللی > دومینوی خیانت اعراب/ گزارش «روزان» از عادی‌سازی مناسبات بحرین با اسرائیل
سایز نوشته:
رنگ نوشته:

 

 گروه دیپلماسی: دونالد ترامپ، طی توییتی در ۲۱ شهریور از عادی‌سازی مناسبات بحرین با اسرائیل خبر داد. بحرین بعد از امارات، دومین کشور عرب حوزه خلیج فارس است که این راهبرد را در قبال اسرئیل در پیش گرفت. بنابر اعلام رسانه‌ها، این روند پس از گفت وگوی دونالد ترامپ، حمد بن عیسی سلمان آل‌خلیفه و بنیامین نتانیاهو مورد توافق قرار گرفته است. قبل از بحرین، اماراتی‌ها نیز در ۲۳ مرداد (۱۳ آگوست) عادی‌سازی مناسبات با اسرائیل را اعلام کرده بودند. اکنون مقرر شده پادشاهی بحرین نیز در مراسم تاریخی امضای توافق صلح میان اسرائیل و امارات در ۲۵ شهریور حاضر شود.

منامه در ژوئن ۲۰۱۹ میزبان کارگاه «از صلح تا رفاه» به عنوان پیش‌مقدمه معامله قرن بود و اقدام کنونی این کشور قابل پیش‌بینی بود. به نظر می‌رسد بحرین این کنش را با چراغ سبز مستقیم عربستان و مصر انجام داده است. همین امر امکان اعلام عادی‌سازی مناسبات میان عربستان و اسرائیل را بیش از پیش تقویت می‌کند .البته مجموع این روند به نوعی «دومینوی عادی‌سازی روابط کشورهای عربی با اسرائیل» را بازنمایی می‌کند. روندی که امارات پیشگام آن بود و ظاهرا بعد از بحرین، شاهد اقدام مشابه عمان، سودان و عربستان نیز باشیم.

تهدیدات امنیتی دومینوی خطرناک عربی- عبری برای ایران

دومینوی صلح اعراب و اسرائیل به هیچ عنوان خوشایند ایران نبوده و در مقام تهدیدی امنیتی تلقی می‌شود. حضور آشکار و مستقیم اسرائیل در حوزه خلیج فارس تغییردهنده موازنه قوا در منطقه است. همچنین، ایجاد پایگاههای نظامی اسرائیلی در کشورهای امارات، بحرین و…، موازنه تهدید را در خاورمیانه برهم خواهد زد. گمان می‌رود عادی‌سازی مناسبات برای موساد، فرصت ضدیت با ایران را در منطقه فراهم کند. اسرائیل در خلیج فارس می‌تواند همانند کشور آذربایجان برای موساد مقر جاسوسی ضدایرانی ایجاد کند

همچنین، ایجاد خط لوله احتمالی انتقال انرژی میان خلیج فارس و اسرائیل، امنیت طرفین را به هم گره خواهد زد. همکاری فنی و اقتصادی اسرائیل با جهان عرب به‌ویژه امارات، محدودیت‌ اقتصادی برای تهران ایجاد می‌کند. در سطحی دیگر، حضور مستقیم تل‌آویو در منطقه عاملی برای گسترش موج «ایران‌هراسی» خواهد بود. همچنین، عادی‌سازی مناسبات اعراب با اسرائیل، از نگاه تهران منجر به فراموشی سپردن آرمان‌های فلسطین خواهد شد. در مجموع به نظر می‎‌رسد نظم امنیت در خاورمیانه در حال دگرگونی بوده و ایران نیازمند اتخاذ رویه‌ای جدید در سیاست‌ منطقه‌ای است.

قمار ترامپ بر روی ورود عربستان به حلقه دومینو قبل از انتخابات

 اعلام عادی‌سازی روابط بحرین و اسرائیل یک اقدام غافلگیرانه در آمریکا نبود. هرچند که دولت آمریکا تلاش کرده بود تا این مسئله را بزرگ نشان دهد، اما مورد اندک توجهات قرار گرفت. از یک سو به این دلیل که واشنگتن تا به الان سراپا غرق در انتخابات است، از سوی دیگر از آنجا که این عادی‌سازی امری قابل پیش‌بینی بود و بعد از عادی‌سازی امارات، در عادی سازی بحرین فقط مسئله زمان مطرح بود و در واقع عادی‌سازی امارات، راه را برای گام‌های مشابه جهت فرارسیدن زمان مناسب باز کرد. این لحظه تا حد زیادی و چه‌بسا به صورت کلی نیازمند مهندسی آمریکایی و ناظر اصلی این روند گشایش است و در حال حاضر زمان آن فرارسیده است، چراکه دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا در وضعیت انتخاباتی سختی است و نیازمند برگ برنده داخلی یا خارجی است تا آن را در نبرد برای جلوگیری از پیروزی جو بایدن به کار بگیرد.

راست‌گراهای آمریکا به‌ویژه از حامیان کلیسای انجیلی در جنوب آمریکا که هسته پایگاه انتخاباتی مستحکم ترامپ را تشکیل می‌دهند، قویاً در پشت اسرائیل و هر آنچه مربوط به تحکیم وضعیت و مقبولیت اسرائیل در منطقه است، ایستاده‌اند. این سیاست ممکن است به نفع نامزد باشد یا بر اساس شرایط، به او آسیب برساند. دستاوردهای این سیاست ممکن است به نفع رئیس جمهوری باشد و شکست‌های این سیاست ممکن است تاثیر منفی بر وی بگذارد. همان‌طور که وضعیت در مورد جیمی کارتر، رئیس جمهوری پیشین آمریکا در مسئله گروگان‌های سفارت آمریکا در سال ۱۹۷۹ که در شکست وی در انتخابات نقش داشت، این‌گونه بود.

بر اساس آنچه گفته شد، می‌توان حساب باز کردن ترامپ بر شکستن تابوها و واداشتن کشورهای عربی بیشتری به برقراری روابط با اسرائیل و پایان دادن به قطع رابطه‌ها را درک کرد. به نظر می‌رسد که ترامپ در حال حاضر به صورت اساسی بر پیش بردن عربستان برای عادی سازی با اسرائیل قبل از انتخابات حساب باز می‌کند، چراکه این اقدام می‌تواند با توجه به جایگاه نمادین عربستان در میان ملت‌های عربی و اسلامی، اهمیت ویژه‌ای داشته باشد و رئیس جمهوری آمریکا بتواند از این امر به صورت برجسته‌ای بهره برداری کند. اما برگ برنده‌های خارجی در این انتخابات تقریباً وجود ندارد، چراکه علاوه  بر کرونا تقریباً فروپاشی اقتصادی صورت گرفته است و رئیس جمهوری آمریکا ناکامی‌ها و سردرگمی‌هایی داشته است که گزارش‌ها و نوشته‌های درز پیدا کرده در روزهای اخیر از آنها پرده برداشته است.

نیاز کاخ سفید به بهره‌برداری از این عادی‌سازی، در بیانیه سه جانبه کاملاً مشخص بود، همان‌طور که در توئیت دونالد ترامپ و اظهار نظر مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا عنوان شد. چراکه اهتمام این بیانیه همان‌طور که در خصوص اعلام عادی سازی روابط امارات و اسرائیل این‌گونه بود، بر این امر متمرکز بود که دونالد ترامپ مسئول اصلی این توافق بوده است. اینکه این بیانیه از جانب سه طرف صادر شده است، در حالی که اساساً به ذکر نام دو طرف ذی‌ربط اختصاص دارد، تلاشی برای یادآوری این امر است که ترامپ قدرت سوق‌دهنده برای این توافق بوده است، در نتیجه او شایسته حمایت در میان آمریکایی‌های حامی اسرائیل است؛ اسرائیلی که این به رسمیت شناختن‌ها را به دست آورده است، بدون آنکه چیزی بدهد. این عادی‌سازی جدید می‌تواند طرف‌های دیگری را که در صف ایستاده‌اند، به تسریع در اعلام عادی‌سازی با اسرائیل یا مقدمه چینی برای گام‌های لازم قبل از انتخابات ترغیب کند تا آنها “قدرشناسی” خود از دونالد ترامپ را نشان دهند.

باب وودوارد، روزنامه نگاری که پیش‌بینی می‌شود کتابش به‌زودی چاپ شود، در آن از رئیس جمهوری آمریکا نقل می‌کند که وی گفته است که در پرونده جمال خاشقجی، “محمد بن سلمان را نجات داده است”. این سخن به این معناست که این خدمتِ ارائه داده شده، بهایی دارد و ترامپ همان‌طور که خودش می‌گوید، بدون دریافت چیزی، خدمات نمی‌دهد.

محکومیت شدیداللحن عادی سازی مناسبات منامه – تل‌آویو در سطح جهانی

توافق بحرین و رژیم صهیونیستی برای عادی‌سازی روابط محکومیت‌های بین‌المللی و منطقه‌ای را به همراه داشت. در همین زمینه، محمد الحضرمی، وزیر خارجه دولت مستعفی یمن در واکنش به عادی سازی روابط میان بحرین و رژیم صهیونیستی تأکید کرد که تنها پس از احقاق حق و حقوق ملت فلسطین روابط خود را با رژیم صهیونیستی عادی خواهد کرد. کمیته‌های مقاومت فلسطین نیز در بیانیه‌ای این اقدام را محکوم و تأکید کردند: اقدامی که امروز توسط امارات و بحرین صورت می‌گیرد به دنبال مشروعیت بخشیدن به دشمن صهیونیستی است و بیانیه سه‌جانبه آمریکا، بحرین و رژیم صهیونیستی خیانت جدید است.

حازم قاسم سخنگوی جنبش حماس هم با محکوم کردن این اقدام رژیم بحرین تاکید کرد پیوستن این کشورها به عادی سازی روابط، آنها را شریک توطئه معامله قرنی قرار می دهد که تجاوز و تعدی به ملت فلسطین است. سخنگوی حماس تاکید کرد مسیر عادی سازی روابط با رژیم صهیونیستی زیان سنگینی به مسئله فلسطین وارد می کند و حامی اشغالگران و روایت صهیونیستی است.

جبهه خلق برای آزادسازی فلسطین نیز اقدام بحرین در عادی سازی روابط با رژیم صهیونیستی را خنجری از پشت به ملت فلسطین دانست. جبهه خلق برای آزادی فلسطین همچنین تأکید کرد که خیانت حاکمان عرب که دنباله‌رو آمریکا هستند، هرگز حمایت از تاج و تخت آنها را تضمین نخواهد کرد.

جبهه دموکراتیک برای آزادسازی فلسطین هم در بیانیه‌ای تاکید کرد توافق بحرین و اسرائیل خیانت به مسئله فلسطین است. در این بیانیه آمده است که تکیه بر بازیابی وحدت داخلی و باز گذاشتن دست مقاومت با تمام  اشکال آن و بازنگری در به رسمیت شناختن اسرائیل و لغو توافق اسلو و ایجاد شبکه روابط با احزاب و گروه‌های عربی منطقه و توسعه آن برای محاصره عادی‌سازی روابط و ائتلاف‌های عربی با اسرائیل یک ضرورت است.

جمعیت الوفاق بحرین هم توافق این کشور با رژیم صهیونیستی بر سر عادی‌سازی روابط را خیانت بزرگ به اسلام دانست و تأکید کرد که ملت بحرین آرمان فلسطین را فراموش نخواهند کرد. این جمعیت این توافق را فاقد وجهه قانونی دانست و تأکید کرد که توافق صورت‌گرفته بین رژیم بحرین و دشمن صهیونیست موضع طرفین است نه موضع مردم بحرین.

همچنین، ایمن الصفدی، وزیر خارجه اردن هم در بیانیه‌ای در واکنش به عادی‌سازی روابط میان رژیم صهیونیستی و بحرین تأکید کرد، اسرائیل می‌بایست گام‌هایی در راستای دستیابی به صلح جامع و عادلانه در منطقه بردارد. وزیر خارجه اردن در این بیانیه آورده است: به دنبال عادی سازی روابط میان اسرائیل و بحرین، اسرائیل می‌بایست تمامی اقداماتی را که راه حل دو کشوری را از بین می‌برد متوقف کند و به اشغال غیرقانونی اراضی فلسطینی پایان دهد. ایمن الصفدی همچنین تصریح کرد: تشکیل دولت فلسطین به پایتختی قدس شرقی با مرزهای ۱۹۶۷ بر اساس «ابتکارعمل صلح عربی» و قطعنامه‌های بین‌المللی همچنان کلید صلح برای پایان دادن به درگیری است.

وزارت خارجه ترکیه نیز در واکنش به این اقدام بحرین تاکید کرد که تصمیم بحرین برای برقراری ارتباط با اسرائیل را به شدت محکوم می‌کند. در این بیانیه آمده است: این توافق ضربه جدیدی به تلاش‌ها برای دفاع از آرمان فلسطین وارد خواهد کرد. وزارت خارجه ترکیه در ادامه آورده است: این توافق، اسرائیل را به ادامه اقدامات نامشروع در قبال فلسطین و تلاش برای اشغال دائم سرزمین های فلسطین تشویق می کند.

سوتیتر: به‌نظر می‌رسد عادی سازی مناسبات بحرین با اسرائیل، با چراغ سبز مستقیم عربستان و مصر انجام شده است. همین امر امکان اعلام عادی‌سازی مناسبات میان عربستان و اسرائیل را بیش از پیش تقویت می‌کند .البته مجموع این روند به نوعی «دومینوی عادی‌سازی روابط کشورهای عربی با اسرائیل» را بازنمایی می‌کند.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.